ភ្នំពេញ៖ យោងតាមលទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវរយៈពេល ៣ខែ របស់គម្រោងនិរន្តរភាពតំបន់ទេសភាព និងទេសចរណ៍ធម្មជាតិកម្ពុជា ក្រុមការងារបច្ចេកទេសបានរកឃើញវត្តមានប្រភេទសត្វព្រៃកម្រ និងជិតផុតពូជចំនួន ១៤ប្រភេទ នៅក្នុងឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញ ដែលគ្របដណ្តប់លើភូមិសាស្ត្រខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងខេត្តកោះកុង។ ការរកឃើញដ៏សំខាន់នេះ បានបង្ហាញពីភាពសម្បូរបែបនៃជីវៈចម្រុះ និងសារៈសំខាន់នៃការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិនៅកម្ពុជា។

 

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះបានប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ រហូតដល់ចុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយមានការចូលរួមពីក្រុមការងារបច្ចេកទេសរបស់គម្រោងនិរន្តរភាពតំបន់ទេសភាព និងទេសចរណ៍ធម្មជាតិកម្ពុជា រួមជាមួយក្រុមការងារបច្ចេកទេសរបស់នាយកដ្ឋានអភិរក្សតំបន់ការពារធម្មជាតិដីគោកខាងត្បូងបឹងទន្លេសាប នៃអគ្គនាយកដ្ឋានតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ តាមរយៈកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នានេះ ពួកគេបានចងក្រងទិន្នន័យដ៏មានតម្លៃអំពីវត្តមាន និងស្ថានភាពរបស់ប្រភេទសត្វព្រៃសំខាន់ៗ។

 

ក្នុងចំណោមប្រភេទសត្វព្រៃដែលបានរកឃើញ មាន ១៤ប្រភេទត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាប្រភេទសត្វព្រៃមានដោយកម្រ ប្រភេទកំពុងរងគ្រោះថ្នាក់ជិតផុតពូជ ប្រភេទទទួលរងគ្រោះថ្នាក់ និងប្រភេទជិតទទួលរងគ្រោះថ្នាក់។

 

ប្រភេទសត្វទាំងនោះរួមមាន៖ ដំរីអាស៊ី (Asian Elephant) ខ្ទីង (Gaur) កែះ (Southern Serow) ប្រើសស្បូវ (Sambar) ខ្លាឃ្មុំតូច (Sun Bear) ខ្លាឃ្មុំធំ (Asiatic Black Bear) ខ្លាភ្ញីថ្មកែវ (Marbled Cat) ឆ្កែព្រៃ (Dhole) កំពីងដូង (Spotted Linsang) ស្វាក្តាម (Common Long-tailed Macaque) ស្វាត្រោស (Northern Pig-tailed Macaque) ខ្ទីន (Large Indian Civet) ពង្រូល (Sunda Pangolin) និងភេខ្លួនរលោង (Smooth-coated Otter)។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានប្រភេទថនិកសត្វ បក្សី និងល្មូនមួយចំនួនទៀតដែលទទួលរងគ្រោះថ្នាក់តិចតួច ក៏កំពុងមានវត្តមាននៅក្នុងតំបន់ឧទ្យានជាតិដ៏សំខាន់នេះផងដែរ។

 

ក្នុងចំណោមប្រភេទសត្វដែលបានរកឃើញ ភេខ្លួនរលោង (Luthogale perspicillata) គឺជាប្រភេទសត្វមួយដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។ ភេខ្លួនរលោងមានទំហំ និងពណ៌ប្រហាក់ប្រហែលនឹងភេខ្លួនសំប៉ែត ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈខុសគ្នាត្រង់ដងខ្លួនរលោងរាបស្មើ និងកន្ទុយសំប៉ែត។ បំពង់ក បបូរមាត់លើថ្ពាល់ ក និងទ្រូងរបស់វាមានពណ៌លឿងស្រាល។ ភេប្រភេទនេះរស់នៅតាមតំបន់វាលទំនាបដូចជានៅតាមមាត់ពាមទន្លេ មាត់ទន្លេ ព្រៃកោងកាង ស្ទឹង បឹង និងអូរ។ ភេខ្លួនរលោងរស់នៅជាក្រុមគ្រួសារ ដែលមានមេបា និងកូនៗរបស់វាដូចជាប្រភេទភេដទៃទៀតដែរ។ ពួកវាតែងតែរួបរួមគ្នាជាច្រើនក្រុមក្នុងការរកចំណី ដែលជាវិធីមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ អាហារសំខាន់របស់ពួកវាគឺពពួកសត្វសំបករឹង ដូចជាក្តាម លៀស គ្រំ និងត្រី។

 

វត្តមានរបស់ភេខ្លួនរលោងត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងខេត្តក្រចេះ តំបន់ព្រែកទាល់ (ឋបនីយជីវៈមណ្ឌលបឹងទន្លេសាប) និងស្រុកកោះញែក ខេត្តមណ្ឌលគិរី។ ក្រៅពីកម្ពុជា គេក៏ឃើញមានវត្តមានភេប្រភេទនេះនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន និងឥណ្ឌា រហូតដល់តំបន់ជាច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ភេខ្លួនរលោងត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីក្រហម IUCN (VU) ជាប្រភេទងាយទទួលរងគ្រោះនៅលើពិភពលោក។ បច្ចុប្បន្ននេះ ភេប្រភេទនេះកំពុងរងគ្រោះដោយសារការទាក់ចាប់ដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ការបរបាញ់ និងការបាត់បង់ទីជម្រក ដែលជាកត្តាគំរាមកំហែងដល់អត្ថិភាពរបស់វា។

 

ការរកឃើញប្រភេទសត្វព្រៃដ៏កម្រ និងជិតផុតពូជទាំងនេះ គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយដែលបង្ហាញថា ឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញនៅតែជាជម្រកដ៏សំខាន់សម្រាប់ជីវៈចម្រុះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាក៏ជាការរំលឹកមួយអំពីភាពចាំបាច់ក្នុងការបន្តពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្ស ដើម្បីការពារប្រភេទសត្វទាំងនេះពីការគំរាមកំហែងនានា។ ក្រសួងជំនាញ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធប្តេជ្ញាចិត្តបន្តអនុវត្តគម្រោង និងកម្មវិធីនានា ដើម្បីធានានិរន្តរភាពនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងការពារមរតកធម្មជាតិដ៏មានតម្លៃរបស់កម្ពុជាសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ៕ ដោយ៖តារា