ភ្នំពេញ ៖ លោក ជួន កក្កដា អនុរដ្ឋលេខាធិការ ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានលើកឡើងថា ៖ ខ្ញុំព្រះករុណាខ្ញុំបាទឃេីញមានការសួរដេញដោលក្នុងបណ្តាញសង្គមជាច្រេីន ទាក់ទងអំពីព្រះពុទ្ធរូបតូចៗនៅលើព្រះបាទនៃរូបបដិមាព្រះពោធិសត្វអវលោកេស្វារៈ គឺជាចំណុចដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតមួយនៅក្នុងសិល្បៈខ្មែរនាសម័យអង្គរ ជាពិសេសក្នុង រចនាប័ទ្មបាយ័ន (ចុងសតវត្សទី១២ និងដើមសតវត្សទី១៣)។
លោកសូមបកស្រាយតាមលទ្ធិពុទ្ធសាសនាមហាយាន ព្រោះស្រុកខ្មែរយេីងសម័យមុន គឺបដិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន បដិមាដែលមានលក្ខណៈបែបនេះ ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា «ព្រះអវលោកេស្វារៈបញ្ចរស្មី» ឬ «ព្រះអវលោកេស្វារៈដែលសាយភាយរស្មី»។
ខាងក្រោមនេះគឺជាការពន្យល់អំពីប្រវត្តិ និងអត្ថន័យនៃរូបបដិមានេះ៖
១/ អត្ថន័យនៃព្រះពុទ្ធរូបតូចៗលើព្រះកាយ
នៅក្នុងជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ព្រះពោធិសត្វអវលោកេស្វារៈ គឺជាតួអង្គនៃ «មេត្តាករុណា» ដែលសង្រ្គោះសត្វលោក។ ការដែលមានព្រះពុទ្ធរូបតូចៗឆ្លាក់ពាសពេញព្រះកាយ រហូតដល់ព្រះបាទ និងព្រះហស្ត មានអត្ថន័យដូចជា៖
-ការសាយភាយមេត្តាធម៌ គឺបង្ហាញថាព្រះអង្គមានព្រះហឫទ័យមេត្តាដែលគ្របដណ្តប់ទៅលើគ្រប់ទិសទី និងគ្រប់ជាន់ថ្នាក់នៃសកលលោក។
-អំណាចសង្រ្គោះ រាល់ចំណុចនៃព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គ សុទ្ធតែមានសក្តានុពលក្នុងការជួយសង្រ្គោះសត្វលោកមិនថាអ្នកនោះនៅទីណាក៏ដោយ។
-លក្ខណៈនៃចក្រវាឡ ព្រះអង្គគឺជាតំណាងនៃចក្រវាឡទាំងមូល ដែលមានព្រះពុទ្ធរាប់មិនអស់គង់នៅគ្រប់កន្លែង (សូម្បីតែនៅនឹងជើង) ដើម្បីតាមថែរក្សាមនុស្សលោក។
២/ ទំនាក់ទំនងនឹងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧
រូបបដិមានេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងយ៉ាងច្រើនក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ព្រះអង្គបានគោរពស្រឡាញ់ព្រះពោធិសត្វអវលោកេស្វារៈយ៉ាងខ្លាំង ហើយជឿថាការសាយភាយរស្មីនៃព្រះពោធិសត្វ គឺជាការបង្ហាញពីអំណាចការពារព្រះរាជាណាចក្រ និងប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះអង្គឱ្យជួបតែសេចក្តីសុខ។
៣/ លក្ខណៈសម្គាល់ផ្នែកសិល្បៈ
-ព្រះពុទ្ធរូបតូចៗ ភាគច្រើនជាព្រះពុទ្ធ អមិតាភៈដែលជាព្រះគ្រូរបស់ព្រះអវលោកេស្វារៈ។
-ទីតាំងដែលរកឃើញ បដិមាប្រភេទនេះត្រូវបានរកឃើញច្រើននៅប្រាសាទ បន្ទាយឆ្មារ និងប្រាសាទ ព្រះខ័ន។ រូបបដិមាដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយ គឺបច្ចុប្បន្ន
ត្រូវបានតម្កល់ទុកនៅ សារមន្ទីរជាតិ ភ្នំពេញ។
ការដែលមានរូបព្រះពុទ្ធនៅលើព្រះបាទ មិនមែនជាការប្រមាថនោះទេ ប៉ុន្តែក្នុងសិល្បៈមហាយាន វាជានិមិត្តរូបនៃ «ភាពពេញបរិបូរណ៍» និងការបំបែកភាគនៃព្រះពុទ្ធទៅគ្រប់ទីកន្លែងដើម្បីរំដោះទុក្ខ
សត្វលោក៕
ដោយ ៖ សិលា
